در این شماره از سحرنامه، افتخار داریم یادداشتی از آقای علیرضا عشقی، سرپرست واحد فنی شرکت سحر را منتشر کنیم؛ یادداشتی که به نقش حیاتی واحد فنی در حفظ پایداری تولید، افزایش بهره‌وری و تضمین سلامت زیرساخت‌های کارخانه می‌پردازد. ایشان در این مطلب، با نگاهی تخصصی و تجربه‌محور، اهمیت نگهداری اصولی تجهیزات، مدیریت توقفات، و جایگاه واحد فنی در ارتقای کیفیت و رقابت‌پذیری سازمان را تبیین می‌کنند.
نقش کلیدی واحد فنی در پایداری و بهره‌وری تولید
در دنیای پُرشتاب و رقابتی تولید، پایداری، کیفیت و اقتصادی‌بودن فرآیندها سه اولویت اساسی هر سازمان محسوب می‌شوند. در همین راستا، واحد فنی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین بخش‌های هر مجموعه تولیدی، نقشی حیاتی در حفظ و ارتقای کیفیت محصولات، جلوگیری از توقف خطوط تولید، کاهش هزینه‌ها، و افزایش بهره‌وری سازمان ایفا می‌کند. این واحد با تکیه بر دانش تخصصی، برنامه‌ریزی دقیق، و نظارت مستمر، بهبود مستمر عملکرد و افزایش عمر تجهیزات تولیدی را تضمین می‌نماید.
ماموریت واحد فنی: تضمین عملکرد پایدار و اتوماسیون
واحد فنی با تکیه بر بررسی دقیق وضعیت ماشین‌آلات، برنامه‌ریزی برای نگهداری پیشگیرانه، و افزایش قابلیت اطمینان تجهیزات، تضمین‌کننده عملکرد بی‌وقفه واحد تولید است. این بخش به‌صورت تخصصی از طریق تحلیل نتایج تولید و ارزیابی عملکرد دستگاه‌ها، اقدام به رفع مشکلات احتمالی می‌کند و با بهره‌گیری از گزارش‌های OEE و ابزارهای نوین، به دنبال افزایش بهره‌وری و کاهش ضایعات است.
این مجموعه از طریق کاهش توقفات اضطراری، افزایش سرعت عملکرد تجهیزات، بهینه‌سازی مصرف انرژی و ایجاد ارتباط مؤثر با واحدهای مرتبط، به‌طور مستقیم در ارتقای کیفیت خط تولید نقش دارد.
در نهایت، واحد فنی با ایجاد برنامه‌ریزی‌های دقیق و پیشگیرانه، تضمین می‌کند که تجهیزات تولیدی همیشه در بهترین شرایط ممکن به فعالیت خود ادامه دهند.
نگهداری و تعمیرات: تضمین‌کننده عملکرد بهینه
برای درک بهتر کارکرد واحد فنی، لازم است با دو نوع اصلی از فعالیت‌های این واحد آشنا شویم:
تعمیرات پیشگیرانه (Preventive Maintenance – P.M)
این نوع از تعمیرات با هدف جلوگیری از بروز خرابی‌های احتمالی برنامه‌ریزی شده و شامل فعالیت‌هایی همچون:
روانکاری قطعات متحرک
تنظیم دقیق عملکرد دستگاه‌ها
تعویض قطعات مستهلک قبل از رسیدن به نقطه خرابی
این اقدامات باعث افزایش عمر مفید تجهیزات، کاهش هزینه‌های تعمیرات سنگین، و جلوگیری از توقف‌های ناگهانی می‌شود.
تعمیرات اضطراری (Emergency Maintenance – E.M)
در تعمیرات اضطراری، برنامه‌ریزی زمانی به اقدامات سریع جایگزین می‌شود؛ چراکه در این حالت، تجهیزات به‌طور ناگهانی دچار خرابی می‌شوند. در این شرایط، واحد فنی موظف است در سریع‌ترین زمان ممکن با واکنش سریع، رفع خرابی، و بازگرداندن دستگاه‌ها به حالت عملکرد عادی، از ایجاد خسارت‌های بیشتر جلوگیری کند.
بررسی مهارت، تجربه پرسنل و آمادگی در شرایط بحرانی، تعیین‌کننده کیفیت و سرعت این مدل تعمیرات است.
وظایف محوری و تخصصی واحد فنی
عملکرد واحد فنی تنها به تعمیرات ختم نمی‌شود؛ این واحد در زوایای مختلف سازمان ایفای نقش می‌کند:
نصب و راه‌اندازی ماشین‌آلات جدید:
از زمان ورود تجهیزات به کارخانه تا بهره‌برداری کامل، واحد فنی همراه فرآیند است. تست عملکرد و آموزش بهره‌برداران نیز از مأموریت‌های اصلی این بخش است.
بازرسی‌های منظم:
ایجاد برنامه‌های منظم فنی، بر اساس استاندارد سازنده، نیاز واحد تولید، و شرایط خاص هر دستگاه، باعث افزایش عمر تجهیزات و پیشگیری از بروز مشکلات می‌شود.
افزایش بهره‌وری خطوط تولید:
با تحلیل داده‌های عملکردی و بررسی نقاط ضعف، راهکارهایی برای ارتقای کیفیت محصول و تسهیل فرآیند تولید ارائه می‌شود.
تعامل با واحد کنترل کیفیت:
مشکلات فنی که بر کیفیت محصول اثرگذارند، باید سریعاً شناسایی و اصلاح شوند. این همکاری نزدیک، موجب کاهش ضایعات و افزایش کیفیت نهایی محصول خواهد شد.
مشاوره به واحد تولید:
بهره‌برداری صحیح از تجهیزات نیاز به آموزش و مشاوره مستمر دارد. واحد فنی به‌عنوان پشتیبان عملکرد، بهترین شیوه‌های نگهداری، کاربری و تنظیمات را به واحد تولید ارائه می‌دهد.
همکاری با واحدهای R&D و دفتر فنی:
نوآوری‌ها و ارتقای سیستم‌ها، به پیشنهادها و ایده‌های خلاقانه کارکنان باتجربه واحد فنی وابسته است.