وقتی روی رب لکه‌های سفید یا سبز می‌بینید، ممکن است به فکر برداشتن قسمت کپک‌زده و مصرف باقی‌مانده بیفتید. اما رب کپک‌زده باید دور ریخته شود. برای اینکه دوباره مجبور به دورریختن یک ظرف رب نشوید، بهتر است بدانید چه شرایطی باعث رشد کپک می‌شود. در ادامه، علت کپک زدن رب خانگی و آماده و روش نگهداری آن‌ها را بررسی می‌کنیم.
چرا رب گوجه کپک می‌زند؟
کپک نوعی قارچ است که ذرات ریز آن، به نام هاگ، در محیط پخش می‌شوند. اگر این ذرات به رب برسند و دما و رطوبت برای رشدشان مناسب باشد، رب کپک می‌زند. پخته‌شدن و غلظت زیاد رب هم به این معنی نیست که در برابر کپک مقاوم است.
پس از باز شدن ظرف، باز ماندن در، استفاده از قاشق آلوده و نگهداری طولانی می‌توانند احتمال کپک زدن رب را بیشتر کنند. شیشه‌ای بودن ظرف به‌تنهایی مانع این اتفاق نمی‌شود؛ خود شیشه و درِ آن باید تمیز باشند و در به‌خوبی بسته شود. در یخچال هم بعضی کپک‌ها می‌توانند رشد کنند، بنابراین رب بازشده را نمی‌توان برای مدت نامحدود نگه داشت.
در مورد رب خانگی، روش تهیه و بسته‌بندی هم اهمیت دارد. صرفاً غلیظ‌کردن رب و ریختن آن در شیشه دربسته، برای نگهداری طولانی در دمای اتاق کافی نیست. اگر رب را طبق دستور معتبر کنسروسازی آماده نکرده‌اید، مقدار موردنیاز برای مصرف نزدیک را در یخچال و باقی‌مانده را در فریزر نگه دارید.
رب کپک‌زده را چه کار کنیم؟
تمام رب داخل ظرف را دور بریزید. برداشتن لکه‌ها یا جداکردن یک لایه ضخیم از سطح، راه مطمئنی برای مصرف باقی‌مانده نیست. رشته‌های کپک ممکن است به قسمت‌هایی نفوذ کرده باشند که با چشم دیده نمی‌شوند.
برای امتحان‌کردن رب، آن را نچشید و از نزدیک بو نکنید. ظرف آلوده را باز رها نکنید و محل قرارگرفتن آن در یخچال را تمیز کنید.
درمان کپک رب گوجه با روش‌های خانگی، راه مطمئنی برای قابل مصرف کردن آن نیست. سفید بودن کپک هم دلیل بی‌خطر بودن آن نیست.
آیا کپک رب با حرارت از بین می‌رود؟
جوشاندن رب گوجه کپک‌زده یا تفت‌دادن آن، مصرفش را ایمن نمی‌کند. حرارت ممکن است خود قارچ را از بین ببرد، اما بعضی کپک‌ها سم‌هایی تولید می‌کنند که در برابر حرارت مقاوم‌اند و ممکن است پس از پخت هم باقی بمانند.
به همین دلیل، نباید رب کپک‌زده را به خورش یا سس اضافه کرد و به پختن غذا تکیه کرد. از بین رفتن ظاهر کپک پس از هم‌زدن یا حرارت‌دادن، به معنای سالم‌شدن رب نیست.
چگونه از کپک زدن رب خانگی و آماده جلوگیری کنیم؟
از قاشق تمیز استفاده کنید
برای برداشتن رب، قاشق تمیز و خشک بردارید. قاشقی که با غذا، گوشت خام یا دهان تماس داشته است، باید پیش از استفاده دوباره شسته شود. رب اضافه‌ای را هم که با غذا تماس پیدا کرده، به ظرف اصلی برنگردانید.
ظرف مناسب انتخاب کنید و درِ آن را ببندید
رب بازشده را در ظرف تمیز و مخصوص مواد غذایی با درِ محکم نگه دارید. هنگام انتقال رب به شیشه، خود ظرف و درِ آن را بشویید و خشک کنید. پس از هر بار استفاده، در را ببندید.
رب را بعد از استفاده به یخچال برگردانید
ظرف رب را تا پایان آشپزی کنار اجاق رها نکنید. مقدار موردنیاز را بردارید و باقی‌مانده را به یخچال برگردانید. دمای یخچال باید ۴ درجه سانتی‌گراد یا کمتر باشد.
رب خانگی را برای نگهداری آماده کنید
اگر رب تازه‌پخته را برای مصرف در یخچال نگه می‌دارید، آن را در ظرف‌های کوچک و کم‌عمق تقسیم کنید تا سریع‌تر خنک شود. لازم نیست یک قابلمه بزرگ رب ساعت‌ها بیرون بماند تا کاملاً سرد شود؛ غذای پخته‌ای که قرار است در یخچال نگهداری شود باید حداکثر ظرف دو ساعت به یخچال منتقل شود.
برای نگهداری طولانی رب خانگی در دمای محیط، اندازه ظرف، میزان اسیدی‌بودن محصول و زمان فرآوری باید مطابق دستور آزموده‌شده باشد. اگر چنین روشی را اجرا نکرده‌اید، رب تازه را برای مصرف نزدیک در یخچال و باقی‌مانده را در فریزر نگه دارید.
نگهداری رب در فریزر چگونه است؟
اگر مصرف رب شما کم است، می‌توانید بخشی از رب سالم را همان ابتدا منجمد کنید. برای این کار:
- رب را به اندازه مصرف هر وعده در قالب تمیز و مناسب فریزر بریزید.
- پس از یخ‌زدن، قطعه‌ها را به کیسه یا ظرف مخصوص فریزر منتقل کنید و درِ آن را ببندید.
- تاریخ بسته‌بندی را روی ظرف بنویسید و هر بار فقط مقدار موردنیاز را بردارید.
برای غذاهایی که قرار است بپزند، می‌توانید قطعه رب منجمد را مستقیم هنگام پخت اضافه کنید. این روش باعث می‌شود برای هر بار آشپزی، کل رب را از فریزر خارج نکنید.
آیا ریختن روغن روی رب از کپک زدن جلوگیری می‌کند؟
ریختن روغن روی رب را جایگزین نگهداری در یخچال و رعایت بهداشت نکنید. نگهداری مواد غذایی زیر روغن هم به شرایط مشخص نیاز دارد و روغن به‌تنهایی ماندگاری و سلامت آن‌ها را تضمین نمی‌کند. اگر روی رب روغن می‌ریزید، همچنان دستور نگهداری محصول را رعایت کنید.
آب گوجه کپک‌زده را چکار کنیم؟
اگر آب گوجه‌ای که برای تهیه رب کنار گذاشته‌اید کپک زده، تمام آن را دور بریزید. برداشتن لایه رویی یا صاف‌کردن، آلودگی احتمالی داخل مایع را برطرف نمی‌کند و نباید آن را برای تهیه رب بجوشانید. گوجه تازه کپک‌زده هم برای رب‌پزی مناسب نیست؛ بریدن قسمت کپک‌زده گوجه، سلامت باقی آن را تضمین نمی‌کند.
جمع‌بندی
رب گوجه‌فرنگی سحر بدون مواد نگهدارنده تولید می‌شود، به همین دلیل در صورت نگهداری نامناسب ممکن است کپک بزند. برای حفظ کیفیت این محصول پس از باز شدن، رعایت نکات بهداشتی و شرایط نگهداری ضروری است؛ بنابراین دستور نگهداری روی بسته‌بندی را رعایت کنید و مقدار اضافه بر مصرف خود را پیش از خراب‌شدن، در بسته‌های کوچک منجمد کنید؛ از قاشق تمیز و خشک استفاده کنید، درِ ظرف را محکم ببندید و آن را در یخچال نگه دارید.